مهدی نامور

مهدی نامور

گونه‌های مرغ و خروس زینتی با ظاهری زیبا و فانتزی، فرم بدن و آرایش پر و بال خاص به عنوان پرنده تزئینی و اشرافی مورد استقبال دوستداران حیوانات خانگی و پرندگان زینتی، فاروم‌ها و مجموعه‌داران قرار گرفته‌اند.

امروزه نژادهای بسیار فراوان و گوناگونی از مرغ و خروس‌ها در دنیا موجود است که به جهت تولید گوشت و تخم‌مرغ مورد توجه، اصلاح نژاد، تکثیر و پرورش قرار گرفته‌اند، در این میان نژادهای مرغ و خروس زینتی از لحاظ اقتصادی و تولید گوشت و تخم‌مرغ، توجیه اقتصادی نداشته و صرفاً به عنوان پرنده زینتی مورد توجه می‌باشند.

گونه‌های مرغ و خروس زینتی با ظاهری زیبا و فانتزی، فرم بدن و آرایش پر و بال خاص به عنوان پرنده تزئینی و اشرافی مورد استقبال دوستداران حیوانات خانگی و پرندگان زینتی، فاروم‌ها و مجموعه‌داران قرار گرفته‌اند.

نژادهای زیادی در دسته مرغ و خروس‌های زینتی قرار می‌گیرند که اکثراً به عنوان نژادهای متفرقه مطرح هستند، در ادامه به معرفی محبوب‌ترین و شناخته‌شده‌ترین نژادهای مرغ و خروس زینتی در دنیا می‌پردازیم.

۱- مرغ وخروس نژاد سبرایت (Sebright Fowl)

مرغ وخروس نژاد سبرایت

مرغ و خروس نژاد سبرایت از دسته مرغ و خروس‌های جنگجو می‌باشد. این نژاد زینتی به نامهای مینیاتوری و سبراگت (جنگلی) نیز شهرت دارند. نژاد سبرایت دو واریته اصلی به نام سبرایت نقره‌ای و سبرایت طلایی دارد، البته به علت نسل کشی‌های انتخابی رنگ‌های دیگر هم در بازار موجود است.

این نژاد از مرغ و خروس‌ها بسیار زیبا و دوست داشتنی هستند و با جثه نسبتاً کوچکی که دارند، احتیاج به فضای کمتری نسبت به نژادهای دیگر مرغ و خروس دارند. ولی بسیار چابک، سریع و شلوغ می‌باشند، خروس‌های مینیاتوری نیز بسیار شجاع می‌باشند به طوری که به آنها لقب جنگجو را داده‌اند.

آنها همیشه با خروس‌های دیگر بر سر قلمرو و مرغ‌ها نزاع می‌کنند و همیشه پیروز نهایی خروس‌های مینیاتوری هستند. خروس مینیاتور اصل دارای خصوصیات ظاهری همچون تاج گوشتی یا همان گلسرخی (چهل تاج) می‌باشد که در جلو پهن و با شیب تندی به عقب باریک می‌شود وزن خروس آن ۸۰۰ گرم و مرغ آن در حدود ۶۰۰ گرم است.

تعداد تخمگذاری در سال۱۸۰ تخم مرغ می‌باشد.

۲- مرغ و خروس نژاد ابریشمی (Silkie Fowl)

مرغ و خروس نژاد ابریشمی

این نژاد مرغ زینتی که نوع اصیل آن کمتر از یک کیلوگرم وزن دارد، واجد پرهای مویی مانند به سان الیاف نرم و براق ابریشم می‌باشد. این مرغ و خروس‌ها بسیار آرام می‌باشند و نگهداری از آنها کار آسانی است.

نژاد ابریشمی به خاطر شکل و فرم پرها توانایی پرواز و پریدن زیاد ندارند، همچنین مرغ‌های آنها تخمگذاران خوب و مادران خوبی هستند. نوع اصیل آن واجد خصوصیاتی همچون کاکل و ریش انبوه و پای پردار است و در هر پا ۵ انگشت دارد. به طور کلی در بازار ۲ واریته اصلی به نام ابریشمی آمریکایی که دارای کاکل و گوشواره قرمز است و ابریشمی فرانسوی که دارای کاکل و گوشواره کبود است موجود می‌باشد که نوع ابریشمی فرانسوی از محبوبیت و مرغوبیت بیشتری برخوردار است.

وزن خروس‌ها ۱۱۰۰ و وزن مرغ‌ها ۹۰۰ گرم می‌باشد.

۳- مرغ و خروس نژاد لهستانی (Polish Fowl)

مرغ و خروس نژاد لهستانی

این نژاد مرغ و خروس بومی کشور لهستان می‌باشند. قدمت این نژاد به سال ۱۴۷۵میلادی در شمال هلند باز می‌گردد، قرنها است که کشور لهستان پیشگام در تکثیر، پرورش و صادرات این نژاد مرغ زینتی می‌باشند.

نژاد مرغ لهستانی از شناخته‌شده‌ترین و مرسوم‌ترین مرغ و خروس‌های زینتی به شمار می‌رود و از تنوع رنگی خوبی برخوردار هستند. این نژاد مرغ زینتی واجد کاکل انبوه وچتر مانند بر روی سر می‌باشند و پای آنها فاقد پر است.

وزن خروس‌های این گونه ۷/۲ کیلو گرم و وزن مرغ‌ها ۳/۲ کیلو گرم می‌باشد، تعداد تخمگذاری درسال۱۲۰تا۱۸۰عدد تخم‌مرغ می‌باشد.

۴- مرغ و خروس نژاد سلطان (sulmtalers FowI)

مرغ و خروس نژاد سلطان

نژاد سلطان از با ارزش‌ترین و کمیاب‌ترین گونه‌های مرغان زینتی محسوب می‌شود. پیدایش این نژاد ماکی به کشور ترکیه باز می‌گردد. در زمان گذشته بین سلاطین عثمانی بسیار نگهداری از این نژاد مرغ و خروس مرسوم بوده نام سلطان برای این نژاد مرغ نیز برگرفته از پادشاهان عثمانی است.

مرغ سلطان دارای جثه متوسط، وزن خروس‌ها ۳ کیلوگرم و مرغ‌ها ۲ کیلوگرم است. سینه پهن، ریش و تاج پرپشت و دارای ۵ انگشت در هرپا است. نوع اصیل آن به رنگ سفید یکدست است. بعدها نژاد سلطان را با نژاد لهستانی آمیزش دادند که حاصل آن مرغ و خروس‌های سلطان با تنوع رنگی بیشتر و کاکل انبوه‌تر و رنگهای کرم، قهوه‌ای، سیاه سفید و… شده است، که به آن مرغ و خروس هلندی نیز می‌گویند.

۵- مرغ و خروس نژاد کوچین (Cochin FowI)

مرغ و خروس نژاد کوچین

منشا پیدایش مرغ و خروس نژاد کوچین، شانگهای چین می‌باشد و به نامهای شانگهای و کوشین نیز شهرت دارد. پیدایش این نژاد به دوره پیروان (کونگ فوتسی و لئوتسی) که روح اجدادشان راعبادت کرده و به ابدی بودن آنان اعتقاد داشتند برمی‌گردد. درفرهنگ برهما کوچین‌ها به عنوان غذای مخصوص میهمانان و دوستان و حتی به عنوان هدیه به دوستان و مسافران هدیه می‌شد.

نژاد کوشین جثه سنگینی دارد، رشد سینه در این نژاد کم است و سینه کوتاه می‌باشد، در نواحی ساق پا واجد پرهای فراوانی می‌باشد. این نژاد مرغ و خروس زینتی در انگلستان، بلژیک و آلمان طرفداران زیادی دارد.

وزن واندازه: وزن خروس‌ها در حدود ۵ کیلوگرم و وزن مرغ‌ها در حدود ۸/۳ کیلوگرم می‌باشد. تعداد تخمگذاری در این نژاد کم می‌باشد.

۶- مرغ و خروس براهما (brahmas Fowl)

مرغ و خروس براهما

مرغ و خروس نژاد برهما به امپراطور نیز شهرت دارند. مشاهده اولین برهما‌ها به فرهنگ براهما هندوها باز می‌گردد، این نژاد مرغ و خروس به منطقه براهما پوترا هندوستان منسوب می‌باشد.

نژاد برهما برای اولین بار در سال ۱۸۴۰ میلادی به آمریکا و در سال ۱۸۵۳ میلادی به انگلستان راه یافت و در سال ۱۸۷۴ میلادی استاندارد نژاد آن به ثبت رسید. نژاد امپراطور دارای خصوصیات نژادی همچون جثه بزرگ و سنگین هیکل متناسب، موزون و تاج نخودی شکل است، وجود پر در ساق پا و پنجه پا مشهود است. این نژاد در سه جهش رنگی روشن، سیاه و نخودی موجود است.

تعداد تخمگذاری در یک سال ۱۲۰ تا ۱۸۰ عدد تخم‌مرغ می‌باشد، رنگ تخم‌ها به رنگ قهوه‌ای است.

وزن خروس برهما در حدود ۵ کیلوگرم و مرغ برهما در حدود ۴ کیلوگرم می‌باشد.

۷- مرغ و خروس نژاد فنیکس (phoenix Fowl)

مرغ و خروس نژاد فنیکس

نژاد مرغ فینیکس دارای قدمت طولانی است، از جذابیت‌های نژاد فینیکس به عنوان مرغ و خروس زینتی می‌توان به دم بلند و بسیار زیبای خروس‌های این نژاد اشاره کرد، دم در خروس‌های فینیکس در حدود ۳فونت و حتی خیلی بلندتر در حدود ۴ تا ۵ فوت و داسی شکل می‌باشد به طوری که از پشت به زمین می‌افتد.

نژاد فونیکس دارای جثه کوچک تا متوسط گوشواره قرمز، لاله گوش به رنگ سفید، پاهای به رنگ زرد می‌باشد. وزن مرغ آن حدود ۴پوند و خروس آن در حدود ۵پوند است. رنگ تخم‌مرغ آن به رنگ سفید و اندازه آن کوچک است، جوجه تازه متولد شده این نژاد به رنگ قهوه‌ای مایل به کرم و زرد همراه با راه راه‌های قهوه‌ای تیره در پشت و سر می‌باشد.

۸- مرغ و خروس نژاد ژاپانیز (Japanese Fowl)

مرغ و خروس نژاد ژاپانیز

پیدایش ناد ژاپانست به سال ۱۷۰۰میلادی و به جزیره ژاپن برمی‌گردد و نام خود را هم از آن گرفته است. مرغ و خروس ژاپانیز از لحاظ تیپ و ظاهری شبیه به نژاد مرغ مینیاتوری است.

این نژاد مرغ زینتی ژاپنی دارای جثه کوچک، وزن ۸۰۰ تا ۱۲۰۰ گرم، دم سنجابی بلند داسی که بالاتر از سینه آن به صورت افراشته قرار می‌گیرد. کاکل ساده و به صورت افراشته، سینه پهن و روبه جلو، پاهای کوتاه به طوری که زیر پرهای بدن پوشیده شده است.

مرغ و خروس ژاپونیز در انواع جهش‌های رنگی موجود است.

۹- مرغ و خروس نژاد مرندی (marandI Fowl)

مرغ و خروس نژاد مرندی

نژاد مرغ و خروس مرندی از لحاظ تولید گوشت و تخم‌مرغ نژادی دو منظوره محسوب می‌شود و از لحاظ ضریب تبدیل خوراک به گوشت جایگاه خوبی دارد. منشاء این نژاد منطقه مرند در استان آذربایجان کشور ایران می‌باشد.

نژاد مرغ و خروس مرندی دارای جثه متوسط می‌باشد. وزن خروس‌های مرندی بالغ در حدود ۵/۲ تا ۳ کیلوگرم و مرغ‌های مرندی بالغ در حدود ۲ تا ۲/۲ کیلوگرم می‌باشد. پوشش پرها به رنگ سیاه یکدست، منقار سیاه یا خاکستری، لاله گوش (گوشواره) به رنگ سفید، تاج ساده و به صورت افراشته و به رنگ قرمز است. ریش متوسط، ساق پا پوشیده از پر و جهت پرها به سمت جلو می‌باشد. پاها دارای چهار انگشت است.

همچنین نژاد مرغ و خروس مرندی به لحاظ شکل ظاهری زیبا و فرم پرها و وجود پر درنواهی پا و ریش زیبا به عنوان مرغ زینتی در بین مردم ایران به خصوص آذربایجان از محبوبیت زیادی برخوردار است.

برچسب زدن

درصورت تمایل به خرید تخم نطفه‌دار باید علاوه بر خرید تخم‌های نطفه‌دار، دستگاه استانداردی را نیز به منظور جوجه‌کشی از آنها خریداری کنید. همچنین برای نگهداری، ضدعفونی و نطفه‌سنجی تخم‌ها به شانه تخم‌مرغ، نطفه‌سنج، دستمال خشک و تمیز و مواد ضدعفونی‌کننده نیاز خواهید داشت.

شرایط و تجهیزات لازم برای پرورش جوجه‌ها

درصورت خرید جوجه‌های خروس لاری باید آنها را در یک شرایط ایده‌آل نگهداری کنید، وجود وسایل گرمایشی، سرمایشی و تهویه در محیط آنها ضروری خواهد بود. همچنین وجود تعداد مناسبی دانخوری و آبخوری برای تغذیه جوجه‌ها ضروری خواهد بود، برای جلوگیری از ورود حشرات و موجودات موذی حتماً دیوارها، کف و سقف محل پرورش را سیمان‌کاری نموده و به منظور جلوگیری از زخم شدن پای جوجه‌ها حتما کف اتاق را با خاک‌اره یا پوشال‌های نرم بپوشانید.

تعیین جنسیت جوجه لاری

تعیین جنسیت در مرغ و خروس‌های لاری بالغ از روی رنگ پرنده می‌تواند انجام بگیرد. رنگ مرغ لاری قرمز از خروس لاری قرمز کمرنگ‌تر و برعکس رنگ خروس لاری قهوه‌ای از مرغ لاری قهوه‌ای کمرنگ‌تر است. در جوجه‌های یک روزه لاری نیز جنسیت را می‌توان از روی رنگ و رشد پرها انجام داد ولی در مورد جوجه‌ها انجام آن کمی مشکل می‌باشد.

برای انجام تشخیص جنسیت جوجه‌ها می‌توان از روش بررسی وجود برجستگی در مقعد نیز استفاده کرد. معمولاً جوجه خروس‌های لاری دارای برجستگی‌های دکمه‌ای، عمودی یا سه‌قلو در مقعد هستند. انجام این روش نیازمند تخصص است و افراد متخصص می‌توانند این نوع تشخیص جنسیت را انجام دهند که البته دستمزد زیادی را هم دریافت می‌کنند.

تغذیه خروس لاری

همانند سایر پرندگان تا 24 ساعت پس از خروج جوجه‌های لاری از تخم‌های نطفه‌دار نیازی به تغذیه این جوجه‌ها وجود ندارد زیرا می‌توانند از ذخیره کیسه زرده استفاده کنند. با دادن محلول آب و شکر 8 درصد یا ویتامین پلاس می‌توانید استرس جوجه‌های تازه هچ شده را کاهش دهید.

تا دو ماهگی می‌توان از دان‌های فرموله شده با نام سوپر استارتر و از ویتامین‌هایی مانند ویتالین، ویتاسید و ویتالیت برای تغذیه جوجه‌های لاری استفاده کرد. نکته مهمی که در تغذیه جوجه‌ها باید به آن توجه کنید این است که از دادن گوشت و جگر به پرنده باید خودداری کنید زیرا می‌تواند انواع مسمومیت را به دنبال داشته باشد. همچنین استفاده از پیاز خام، برنج بدون روغن و نمک و سفیده تخم‌مرغ آب پز برای تغذیه جوجه لاری‌ها مناسب است.

بهترین مواد غذایی برای جوجه‌های لاری 2 تا 4 ماهه استفاده از دان‌های استارتر است. پس از 4 ماهگی می‌توانید استارتر را از جیره غذایی مرغ و خروس‌های لاری حذف کرده و از پلت مرغ و خروس‌های بومی برای تغذیه استفاده کنید. استفاده از تره، پیاز خام، پای مرغ و جوانه گندم نیز برای تغذیه مرغ و خروس‌های لاری بسیار مفید است.

رعایت بهداشت در محیط پرورش خروس لاری

رعایت بهداشت در هر زمینه‌ای از بروز بیماری‌های زیادی جلوگیری خواهد نمود. در زمینه پرورش مرغ و خروس لاری نیز باید این مورد را رعایت کنید، از جمله اینکه باید دانخوری و آبخوری پرنده‌ها را روزانه بشویید و آب و غذای سالم و کاملاً تمیز در اختیار آنها قرار دهید، دادن مولتی ویتامین در افزایش مقاومت بدن جوجه‌ها در برابر بیماری موثر خواهد بود. فضولات آنها هر دو سه روز یکبار تمیز کنید تا موجب بیمار شدن آنها نشود. چون جوجه‌ها از طریق استنشاق فضولات و خوردن آنها به انواع بیماری‌های انگلی و میکروبی مبتلا خواهند شد.

بیماری‌های مرغ و خروس‌های لاری

از بیماری‌های مرغ و خروس‌های لاری می‌توان به نیوکاسل و آنفلوانزای پرندگان اشاره کرد. عامل بیماری نیوکاسل ویروس پارامیکسو است. از علائم بالینی این بیماری در مرغ و خروس‌های لاری می‌توان به فلجی، اسهال سبز، کشیدگی گردن به جلو، لاغری، پرهای ژولیده، افسردگی عطسه و آبریزش از بینی و چشم اشاره کرد. پیشگیری، ضدعفونی کردن و واکسیناسیون بهترین روش‌ها برای جلوگیری از این بیماری در خروس‌های لاری است.

جوجه‌کشی از خروس لاری

در صورتی که تخم‌های نطفه دار و دستگاه جوجه‌کشی این پرنده را خریداری کرده باشید، باید خود را اماده جوجه‌کشی از آنها بکنید، اما قبل از جوجه‌کشی باید نکات مهمی را رعایت کنید که شامل موارد زیر می‌شود:

۱- دوره جوجه‌کشی خروس لاری نیز مانند تخم‌مرغ ۲۱ روز می‌باشد که ۱۸ روز اول دوره ستر و ۳ روز آخر دوره هچر نامیده می‌شود. با شروع دوره هچر باید تخم‌ها را به صورت افقی درون سبد هچر قرار دهید و چرخش راک‌ها متوقف کنید.

۲- قبل از شروع جوجه‌کشی باید دستگاه را به مدت ۲۴ ساعت تست کنید تا از کارکرد صحیح آن مطمئن شوید، نه تنها دستگاه‌های جدید بلکه دستگاه‌های قدیمی نیز نیاز به هر بار تست قبل از شروع جوجه‌کشی دارند.

۳- قبل از قرار دادن تخم‌ها داخل دستگاه باید آنها را ضدعفونی کنید، برای ضدعفونی ابتدا باید آنها را با پارچه‌ای خشک تمیز کرده، سپس تا گاز فرمالدهید ضدعفونی نمایید.

۴- پس از گذشت یک هفته از فرایند جوجه‌کشی با استفاده از نطفه‌سنج تخم‌ها را نطفه‌سنجی نمایید تا تخم‌های خراب را شناسایی و از دستگاه خارج نمایید. در صورت ماندن داخل دستگاه باعث خرابی سایر تخم‌ها و در نتیجه کاهش شدید راندمان جوجه‌کشی خواهد شد.

۵- در روز ۱۸ تخم‌ها را به سبد هچر منتقل کنید و دما و رطوبت را برای دوره هچر تنظیم نمایید؛ دما و رطوبت دوره ستر به ترتیب ۳۷٫۷ درجه و ۶۰درصد و در دوره هچر نیز به ترتیب ۳۷٫۲ درجه و ۷۰ درصد خواهد بود.

۶- جوجه‌ها تا ۲۴ ساعت پس از بیرون از تخم باید داخل دستگاه بمانند تا قدرت کافی پیدا کنند، آنها در این مدت از کیسه زرده داخل بدن خود تغذیه خواهند کرد.

۷- پس از انتقال جوجه‌ها به محیط باید آنها را به کمک لامپ مادر مصنوعی گرم نگه دارید و با توجه به اینکه بدن ضعیفی دارند، می‌توانید با استفاده از محلول آب و قند بدن آنها را تقویت نمایید.

برچسب زدن

خروس لاری یا همان خروس جنگی که در زبان انگلیسی به نام game rooster و game fowl شناخته می‌شود و نام آنها در اکثر جهان همان ترجمه شده کلمه خروس جنگی می‌باشد که در ایران به نام خروس لاری شهرت یافته است.

پرورش و نگهداری خروس لاری
 

خروس لاری یا همان خروس جنگی که در زبان انگلیسی به نام game rooster و game fowl شناخته می‌شوند و نام آنها در اکثر جهان همان ترجمه شده کلمه خروس جنگی می‌باشد که در ایران به نام خروس لاری شهرت یافته است، علت نامگذاری این پرنده به نام خروس لاری مربوط به منطقه‌ای در استان فارس می‌شود، شهرستان لار در استان فارس منشا پرورش خروس جنگی در ایران بوده است و هم اکنون این حرفه به بسیاری از استان‌های شمالی، شرقی و غربی کشور راه یافته است. این خروس‌ها در نژاد‌های مختلفی مانند خروس افغان، خروس ترک، خروس مالای، خروس مالاگاچ، خروس برزیلی، لاری سفید و گل باقلایی، لاری صابونی، لاری ابرش و لاری زیره‌ای و … وجود دارند.

پرورش و جوجه‌کشی خروس لاری به منظور انجام نبرد‌های میدانی و جنبه زینتی آن انجام می‌شود و کمتر کسی را می‌توان یافت که این پرنده‌ها را با هدف تولید گوشت پرورش دهد، خروس جنگی‌ها دارای رنگ‌های مختلفی هستند که خروس شش دانگ دارای بالاترین قد بوده و احتمال پیروزی آن در میدان نبرد بالاست. خروس‌های برنده میدان قیمت بسیار بالایی دارند که با صرف وقت و هزینه می‌توان آنها را تربیت نمود. 

آموزش پرورش خروس لاری

خرید جوجه لاری یا تخم نطفه‌دار؟

شاید سوال اولی که برای شما پیش آید نحوه شروع کار است، شما به هر دو روش فوق می‌توانید پرورش خروس لاری را شروع کنید، هر کدام از گزینه‌های فوق معایب و مزایای مخصوص به خودشان را دارند که به صورت خلاصه اشاره می‌کنیم:

۱- خرید تخم نطفه‌دار خروس لاری

در صورتی که برای شروع کار از این روش استفاده کنید، امکان ماده بودن جوجه‌ها وجود خواهد داشت، زیرا شما از ماده یا نر بودن تخم‌ها خبر ندارید و هدف شما فقط پرورش جنس نر یعنی همان خروس لاری است.

اما مزایای خرید و جوجه‌کشی تخم نطفه‌دار در این است که تخم‌ها قیمت خیلی پایینی نسبت به جوجه‌ها دارند و شما در هزینه‌های خود صرفه‌جویی خواهید کرد و از طرف دیگر باتوجه به ماده بودن برخی از تخم‌ها در آینده می‌توانید از آنها برای تولید تخم‌های نطفه‌دار جدید استفاده کنید و دیگر نیازی به خرید تخم نطفه‌دار نخواهید داشت.

۲- خرید جوجه لاری یک روزه یا یک هفته‌ای

در این روش شما فقط جوجه خروس خریداری خواهید نمود و از طرف دیگر نیز از سایر رقبا جلو خواهید افتاد، در حالی که آنها در حال انتظار برای بیرون آمدن جوجه‌ها هستند، شما در طی این 21 روز می‌توانید جوجه‌ها را پرورش دهید و آنها را برای مبارزه در میدان آموزش دهید.

اما از معایب این روش می‌توان گفت که جوجه لاری‌های نر قیمت خیلی بالایی دارند و در صورت عدم مراقبت صحیح امکان تلف شدن آنها و بروز بیماری وجود خواهد داشت که ضرر‌های زیادی را برای شما به دنبال خواهد داشت، پس حتماً باید جوجه‌ها را از افرادی قابل اعتماد و امین خریداری کنید تا جوجه‌هایی بیمار تحویل شما ندهند.

نکات خرید تخم نطفه‌دار لاری

باتوجه به اینکه از هدف شما آگاه نیستیم، بنابراین موارد احتیاطی هر دو گزینه را خدمت شما توضیح خواهیم داد:

۱- موارد احتیاطی خرید تخم نطفه‌دار

سعی کنید تخم‌ها را از افراد مطمئن و آشنا خریداری کنید و حتماً حتماً در کنار فروشنده حضور داشته باشید و وضعیت تخم‌ها را از نزدیک بررسی کنید. خرید غیرحضوری تخم‌ها دردسر‌های زیادی دارد بنابراین آن را پیشنهاد نمی‌کنیم. از خرید تخم‌های آلوده به خون و فضولات و شکسته یا ترک خورده بپرهیزد و با فروشنده نیز کاملاً بدون تعارف برخورد کنید زیرا در صورت جوجه نشدن تخم‌ها مسئولیتش بر عهده خودتان خواهد بود.

۲- نکات مهم هنگام خرید جوجه لاری

در این مورد نیز باید موارد احتیاطی را رعایت کنید و خرید خود را فقط از افراد مطمئن و قابل اعتماد انجام دهید، چراکه احتمال بیمار بودن جوجه‌ها وجود دارد، دقت کنید که برخی از ویروس‌ها در لحظه ورود به بدن آثار خود را نشان نمی‌دهند و علائم آن پس از یک الی دو هفته بروز می‌کند. هنگام خرید جوجه‌ها به محیط پرورش آنها دقت کنید در صورتی که پرورش‌دهنده آنها را در محیطی آلوده و کثیف پرورش داده باشد و کمترین تغذیه را داشته باشند، احتمال بیمار شدن جوجه‌ها در آینده وجود دارد، همچنین اگر در سالن پرورش با جوجه‌هایی بیمار و بی‌حال روبه‌رو شدید، احتمال اینکه جوجه شما نیز در آینده بیمار شود وجود دارد.

 

برچسب زدن

خروس لاری یا همان خروس جنگی که در زبان انگلیسی به نام game rooster و game fowl شناخته می‌شود و نام آنها در اکثر جهان همان ترجمه شده کلمه خروس جنگی می‌باشد که در ایران به نام خروس لاری شهرت یافته است.

برچسب زدن

با توجه به این که نژادهای خروس به تنهایی ذکر نمی‌شوند، معمولاً نژادهای مرغ (ماکیان) به‌معنی نژاد مشترک مرغ وخروس مطرح می‌شود،  هرچند که در برخی از نژادها شکل ظاهری خروس با شکل ظاهری مرغ از همان نژاد تفاوت آشکاری دارد، اما معمولاً در اغلب نژادهای ماکیان شباهت‌های زیادی بین مرغ وخروس در یک نژاد مخصوص دیده می‌شود.

خروس معمولاً بیشتر از یک جفت (مرغ) برای خود انتخاب می‌کند و چون نمی‌تواند محافظت از تک تک لانه مرغها انجام بدهد، لذا عموماً منطقه‌ای را که مرغهایش در آنجا هستند مراقبت می‌کند و چنانچه خروس دیگری به محدوده او نزدیک شود به او حمله خواهد کرد. در طی روز خروس در جائی بلندتر از زمین (بین 2-1 متر) می‌نشیند و مراقبت از محدوده و مرغهایش را در مقابل خطر حمله دیگر جانوران و خروسهای دیگر انجام می‌دهد و چنانچه احساس خطری بکند با درآوردن صداهایی از خود به مرغها اعلام خطر می‌کند.

مرغ خانگی (Gallus gallus, Gallus gallus domesticus) یکی از ماکیان‌سانان است. مرغ خانگی نر، خروس نامیده می‌شود. مرغ یا ماکیان پرنده‌ای است از خانوادۀ قرقاولان (Phasianidae) یا سیخک‌داران، زیر ردۀ نومرغان، از راستۀ ماکیان‌‌سانان ‎(Galliformes). گفته می‌شود که همه نژادهای ماکیان از چهار نوع وحشی زیر پدید آمده‌اند:

1) گالوس-گالوس: مثل مرغ جنگلی قرمز

2) گالوس – لافایتی: مثل مرغ جنگلی سیلان

3) گالوس سونراتی: مثل مرغ جنگلی خاکستری

4) گالوس – واریوس: مثل مرغ جنگلی آبی و سبز

یافته‌های اخیر نشان می‌دهد که اهلی کردن مرغ خانگی، بیش از 10.000 سال پیش در ویتنام صورت گرفته‌ است. تا پیش از این باور عمومی بر این بود که این کار در هند انجام شده‌ است. سپس مرغ اهلی راه خود را از هند به سوی ایران پیدا کرد. پس از آن از قلمرو لیدیه که توسط ایرانیان فتح شده بود، در قرن 5 پیش از میلاد به یونان راه یافت. مرغ از دوران سلسله 18ام فراعنه در مصر شناخته شده بوده و طبق گزارش سالانۀ توتموس سوم، پرنده‌ای که هر روز تخم می‌گذارد، بعنوان خراج از سرزمین مابین صحرای سینا و سوریه، یعنی بابل، به مصر آورده شده‌ است. اما در عهد عتیق هیچ نشانه‌ای از مرغ دیده نمی‌شود.

تحقیقات ژنتیک حاکی از آن است که نیای مرغ خانگی، خروس جنگلی قرمز و خاکستری (G.sonnerati)  است. گرچه نسل دورگه‌ای که حاصل این دو نژاد باشد در اکثر مواقع نازا و عقیم می‌باشد، اما ژن عامل پوست زرد در مرغ، در خروس جنگلی قرمز (نزدیکترین خویشاوند مرغ) نبوده و به احتمال بسیار زیاد این ژن از گونۀ خاکستری به میراث گرفته شده‌است.

مرغ پرشمارترین و شایع‌ترین جانور اهلی در جهان می‌باشد. با جمعیتی بیش از ۲۴ میلیارد در سال ۲۰۰۳. هیچ پرنده‌ای در جهان به این شماره نمی‌رسد.

مرغها معمولا تمایل دارند در جایی تخمگذاری کنند که از قبل در آنجا تخم بوده باشد و تخمهای آشیانه‌های اطراف را نیز به محل خود انتقال می‌دهند. گاهی نیز بر سر تخمگذاری در یک محل خاص بسیار لجوج و یکدنده می‌شوند. بسیار اتفاق می‌افتد که دو مرغ بر سر جای تخمگذاری با هم درگیر شده و حتی اگر محل کوچک باشد بر روی هم تخم می‌گذارند.

مرغها توانایی پریدن برای مسافتهای بلند و طولانی را ندارند، اما در نژادهای سبکتر می‌توانند که بر روی نرده و یا شاخه‌ها، جایی که بطور طبیعی استراحتگاه آنهاست، بپرند. مرغها معمولا عمل پریدن را برای جستجو و یا اجتناب از خطر انجام می‌دهند.

مرغها اجتماعی بوده و گله‌ای زندگی می‌کنند. مرغها در درون خود یک نوع سلسله مراتب (pecking order) دارند که در آن عده‌ای از پرندگان در بدست آوردن غذا و محل استراحت برتری دارند. برداشتن مرغ و خروسها از گله سبب اخلال در این نظم می‌شود تا دوباره سلسله مراتب جدید برقرار شود. افزودن پرندگان جدید-بویژه پرندگان جوان- به گله معمولا موجب نزاع و ایجاد جراحت می‌شود.

  

نژادهای شاخص ماکیان در ایران

1) مرندی


نژاد:

بهترین نژاد تخمگذار ایران

مرغ و خروس مرندی    نژاد مرندی
مرغ و خروس مرندی
 

رنگ:

مشکی و سفید. رنگ مشکی مقبولیت بیشتری دارد.

پراکندگی:

اصل این نژاد از مرند آذربایجان بوده و پراکندگی این نژاد در آذربایجان و غرب ایران زیاد است.

جمعیت:

تعداد نامعلوم و روبه انقراض.

جوجه مرندی
جوجه نژاد مرندی
 

سن تخمگذاری:

در 6 یا 7 ماهگی بوده و در سن بلوغ، خروس‌ها حدود 3 کیلوگرم و مرغها 2 کیلوگرم وزن دارند.

میزان تخمگذاری:

سالیانه حدود 120 تا 180 و در شرایط مناسب به 250 عدد نیز می‌رسد.

وزن تخم‌مرغ:

50 گرم و رنگ پوست تخم‌مرغ، قهوه‌ای روشن است.

تخم مرغ مرندی
تخم‌مرغ مرندی
 

خصوصیات ظاهری نژاد مرندی:

1- منقار سیاه یا خاکسترى.

2- لاله گوش کوچک سفید.

3- ریش قرمز و به اندازۀ متوسط.

4- جثه عمیق و با طول متوسط بطوری‌که بدن جمع و‌جور به‌‌نظر مى‌رسد.

5- ساق پا داراى پر و جهت پرها به ‌طرف خارج است.

6- پنجه‌ها بدون پر مى‌باشد.

7- رنگ پر و بال سیاه با انعکاس سبز رنگ.

8- وزن در سن بلوغ در مرغ‌ها 2/2-2 کیلوگرم و در خروس‌ها 3-5/2 کیلوگرم است.

9- بلوغ جنسى خوب و در 7-6 ماهگى به تخم مى‌آید.

10- میزان تخمگذارى سالیانه در شرایط روستائى ۱۲۰ تا ۱۵۰ عدد و در شرایط مناسب حتى ۱۸۰ عدد نیز مى‌رسد.

11- وزن تخم‌مرغ در حدود ۵۰ گرم و از نظر خاصیت مادرى و کرچى مرغ خوبى مى‌باشد.

12- کرچى معمولاً در بهار و پائیز دیده مى‌شود.

13- رنگ تخم‌مرغ قهوه‌اى روشن مى‌باشد.

14- نطفه‌دارى تخم‌مرغ در این نژاد مناسب است.

2) نژاد لاری


نژاد:

آرام و ساکت (بر خلاف ظاهر و عقیده عموم)، گوشتی با ظرفیت ژنتیکی بالا

لاری قرمز
لاری قرمز
 

جثه:

بزرگ، بلند، کشیده. فرم بدن در هر دو جنس کاملاً شبیه به‌‌هم است و فقط از نظر اندازه جثه و وزن با هم فرق دارند. سینه پهن و عمیق و پرگوشت، گوشت سینه سفت و پر، پشت پهن و داراى شیب از جلو به عقب مى‌باشد. بال‌ها محکم به بدن چسبیده است، پرهاى دم با زاویه ۴۵ درجه بالاتر از امتداد پشت قرار گرفته است (درصورتی‌که در نژاد مالاى امتداد زاویه اتصال پرها به بدن به‌طرف پائین متمایل است) ساق پا با زاویه ملایمى به ران متصل شده است. از این‌رو به‌طور کلى فرم مخصوصى به بدن این نژاد مى‌دهد.

لاری قهوه ای
لاری قهوه‌ای
 

رنگ:

قرمز، قهوه‌اى، گل‌ باقلائى و سفید.

پراکنش:

اکثرا در تهران، خراسان و اردبیل. تعداد کمی در ناحیه لار، چابهار و کنارک. معمولا خالص‌ترین نوع این نژاد در اردبیل پرورش داده می‌شود. در خراسان به‌خصوص در نواحی مرزی تعدادی از این نژاد یافت می‌شود. (در نواحی مرزی افغانستان با ایران نژادی شبیه به نژاد لاری پرورش داده می‌شود که نژاد افغانی نام دارد ولی بر اساس شواهدی، این نژاد نیز نوعی از نژاد لاری است که تنها از نظر وزن از نژاد لاری سنگین‌تر است و سایر خصوصیات مشابه است).

جوجه لاری
جوجه لاری
 

خصوصیات تولیدی نژاد لاری:

1- مرغ‌های نژاد لاری از نظر کلی جزء نژادهای سنگین هستند. سرعت رشد و رویش پرها در بین افراد این گروه نژادی در ابتدا کند می‌باشد ولی از سن سه ماهگی به بعد از سرعت رشد نسبی خوبی برخوردارند.

2- سن بلوغ جنسی و تخمگذاری اغلب در 7 ماهگی (27 تا 28 هفتگی) بوده و تخمگذاری با تخم مرغ‌های ریز شروع می‌شود.

3- مقدار تخمگذارى سالیانه اغلب در حدود 100-80 عدد با وزن متوسط هر تخم‌مرغ 50 گرم می‌باشد. چون مرغداران اغلب انتخاب را از نظر وزن انجام مى‌دهند از این‌رو توجه چندانى به تولید تخم‌مرغ در این نژاد نشده است ولى به‌نظر مى‌رسد چنانچه سلکسیون از نظر تولید تخم‌مرغ انجام مى‌گیرد افزایشى در میزان تولید و حتى وزن تخم‌مرغ به‌وجود خواهد آمد.

4- ضریب تبدیل غذایی بسیار نامطلوب می‌باشد، بطوری‌که در مقابل حدود 20 کیلوگرم غذای مصرفی، 1 کیلوگرم تخم‌مرغ تولید می‌شود.

5- گوشت و تخم‌مرغ آنها دارای طعمی مطلوب بوده ولی در سنین پایین از گوشت خوبی برخوردار نمی‌باشند.

تخم مرغ لاری
تخم‌مرغ لاری
 

خصوصیات ظاهری لاری‌ها:

1- سر: نسبت به بدن کوچک به‌نظر مى‌رسد. فرم سر به اصطلاح مارى مى‌باشد. تاج اغلب در انواع اصیل، توت‌‌فرنگى شکل است.

2- چشم: چشم‌هاى درخشان و عقابى و نارنجى رنگ است.

3- تاج و ریش: اغلب کم است. تاج در خروس‌ها قرمز تیره و در مرغ‌ها قرمز معمولى است.

4- لاله گوش: در تمام انواع این نژاد قرمز است.

5- منقار: کوتاه و رنگ آن زرد است. در بعضى انواع، لکه‌هاى قهوه‌اى رنگ در منقار بالائى وجود دارد. خود منقار بسیار محکم مى‌باشد.

6- گردن: نسبتاً بلند و استوانه‌اى است و انتهاى آن تقریباً در بدن فرو رفته است.

7- وزن: مرغ‌های بالغ یکساله حدود 4-3 کیلوگرم و خروس‌ها در همین سن، 5-4 کیلوگرم و بیشتر می‌باشد. در خروس‌های مسن، وزن گاهی به 6/5-6 کیلوگرم و بیشتر هم می‌رسد.

8- تخم‌مرغ: به‌رنگ کرم تا قهوه‌ای تیره و به شکل بیضی کشیده و با پوسته‌ای نسبتا ضخیم است و قالب تخم‌مرغ، اغلب کمى کشیده‌تر از حد معمول مى‌باشد.

9- قلم پا: کلفت و بلند و رنگ آن اغلب در نژادهای اصیل، زرد مایل به قهوه‌اى و در برخى انواع، قهوه‌اى پر رنگ و حتى تیره مى‌باشد.

10- پنجه: پهن و داراى ۴ انگشت.

11- دفعات کرچى: تقریباً زیاد و معمولاً ۳-۲ بار کرچى در سال دیده مى‌شود. بدین ترتیب که معمولاً بعد از گذاردن هر ۴۰-۳۰ تخم، مرغ دچار کرچى مى‌شود.

12- زمان کرچی: معمولا از اوایل اسفند تا خرداد و در اوایل پائیز روى مى‌دهد.

13- حس مادرى و جوجه‌کشی: نژاد خوبى از این نظر محسوب نمى‌شوند. زیرا به مناسبت فرم مخصوص بدن و سنگینى جثه و فرم سینه و بالاخره عدم توجه، اغلب تخم‌ها را شکسته و مى‌خورند. همچنین در هنگام خروج جوجه‌ها از تخم در اثر عدم توجه ممکن است جوجه‌ها را در زیر بدن سنگین خود خفه کنند. اغلب نسبت جوجه‌هاى به‌دست آمده به تخم‌مرغ‌هائى که در زیر مرغ گذارده شده نصف و حتى به نسبت یک‌‌سوم است. از این‌رو کمتر از مرغ‌هاى این نژاد براى جوجه‌کشى طبیعى استفاده مى‌شود و بیشتر مرغداران براى زیاد نمودن این نژاد تخم‌مرغ‌هاى مزبور را در زیر مرغ‌هاى نژاد دیگر مى‌خوابانند و پاره‌اى نیز اخیراً از ماشین‌هاى جوجه‌کشى کوچک براى تولید جوجه در این نژاد استفاده مى‌کنند.

14- درصد نطفه‌‌دارى: نسبتاً خوب. شاید علت این امر زیاد بودن نسبت خروس‌ها در گله مرغ‌ها مى‌باشد. زیرا اغلب مرغداران براى هر ۳ تا ۴ مرغ یک خروس در گله رها مى‌کنند.

سایر اطلاعات:

مطالعات انجام شده روى این نژاد نشان داده است که فرم بدن نژاد به‌طورکلى شبیه به نژاد Malay و نژاد کورنیش (Cornish) است. در طى قرن 16 و 17 میلادی، دریانوردان انگلیسى تعدادى از مرغ‌هاى نژاد مالاى را از آسیاى شرقى به انگلستان منتقل کردند و سپس در آنجا با آمیخته‌گرى این دو نژاد با نژادهاى بومى نژاد کورنیش را به‌وجود آوردند.

طبق روایت در آن هنگام در موقع توقف کشتى‌هاى مزبور در سواحل خلیج همیشه پارس ایران، تعدادى از مرغ‌هاى مالا را نیز به ساکنین بنادر فروختند. بدین ترتیب به‌نظر مى‌رسد که نژاد لارى اولین‌بار از اعقاب مرغ‌هاى مزبور در ناحیه لارى تشکیل شده است و به‌این دلایل به نژاد لارى معروف شده و سپس به‌مرور از لار به سایر نقاط ایران برده شده است.

تشابه فرم بدن این نژاد با نژاد مالاى و همچنین عدم شباهت قالب بدن این نژاد با نژادهاى بومى دیگر در ایران و بالاخره مبداء اولیه تشکیل این نژاد که در کناره خلیج فارس بوده است همگى مؤید فرضیه قرابت نزدیک این نژاد با نژاد مالاى مى‌باشد.

این نژاد در ایران بیشتر براى جنگ انداختن به‌کار برده مى‌شود و از این‌رو نگهدارى این نژاد هنوز کاملاً جنبه اقتصادى پیدا نکرده است. معهذا علاقه‌مندان به این نژاد اغلب سعى دارند که آن را به‌طور خالص نگهدارى کنند. به‌همین سبب این نژاد را مى‌توان تنها نژاد خالص ایران محسوب کرد. این نژاد از نظر تولید گوشت و فرم مناسب بدن و همچنین ظرفیت ژنتیکى تولید بسیار جالب مى‌باشد. بعلاوه در تهران و برخى از شهرستان‌ها صاحبان این نژاد علاقه زیادى به جنگ انداختن خروس‌ها دارند و بر سر پیروزى خروس‌ها شرط‌بندى‌هاى زیاد و گاه کلانی صورت مى‌گیرد.

معمولاً نژاد لاری، نژاد آرام و ساکت است ولى خروس‌هائى که براى به جنگ انداختن به‌کار مى‌روند به‌طور خاصى (با خوراندن گوشت و خون) مورد تربیت قرار مى‌گیرند و حس مبارزه‌‌طلبى و جنگ‌‌جوئى آنها تحریک مى‌گردد، بطورکه کاملاً خصوصیات نژادهاى جنگى را پیدا مى‌کنند و حتى گاهى اوقات به انسان و بخصوص به کودکان نیز حمله مى‌کنند.

نکته جالب در خروس‌هاى لارى این است که خروس‌هاى این نژاد، در میدان نزاع به هیچ ‌وجه عقب‌‌نشینى نمى‌کنند و تا آخرین نفس مبارزه را ادامه مى‌دهند.

انواع نژاد لارى:

نژادهای مختلفى از نژاد لارى در ایران مشخص شده است، فرم بدن در تمام این جورها تقریباً شبیه به‌هم بوده و طبق استانداردى است که قبلاً شرح داده شده است، فقط از نظر رنگ پر و بال با هم فرق دارند، به‌طورکلى از نظر رنگ پر و بال جورهاى مختلف نژاد لارى که در ایران وجود دارد به قرار زیر مى‌باشد:

1- لارى قرمز: مهم‌ترین و اصیل‌ترین این نژاد را تشکیل مى‌دهد. رنگ پر و بال خروس درخشنده و با تلألو زرد رنگ و لکه‌هاى سیاه در پر و بال و مخصوصاً در زیر شکم و بال‌ها است. پرهاى دم در قاعده قرمز و در انتها سیاه است. رنگ مرغ‌ها روشن‌تر از رنگ خروس‌ها مى‌باشد. 

2- لارى قهوه‌اى: منظره عمومى پرها قهوه‌اى و اغلب رگه‌هاى سیاه در آن دیده مى‌شود. رنگ سینه سیاه‌تر از رنگ قسمت‌هاى دیگر بدن است، در این نوع معمولاً برعکس نوع قبلى رنگ خروس‌ها روشن‌تر از رنگ مرغ‌ها مى‌باشد.

3- لارى گل ‌باقلائى و سفید: رنگ پر و بال در بعضى از انواع لارى‌ها سفید است، رنگ سفید به‌ندرت دیده مى‌شود چون اغلب داراى نوارها و لکه‌هاى سیاه و یا طوسى و یا زرد مى‌باشند. این نوارها بیشتر در پرهاى پشت و پرهاى بال و شانه و گردن وجود دارد.

لاری گل باقالی
لاری گل باقالیi9

برچسب زدن

با توجه به این که نژادهای خروس به تنهایی ذکر نمی‌شوند، معمولاً نژادهای مرغ (ماکیان) به معنی نژاد مشترک مرغ وخروس مطرح می‌شود، هرچند که در برخی از نژادها شکل ظاهری خروس با شکل ظاهری مرغ از همان نژاد تفاوت آشکاری دارد، اما معمولاً در اغلب نژادهای ماکیان شباهت‌های زیادی بین مرغ وخروس در یک نژاد مخصوص دیده می‌شود.

 

با توجه به این که نژادهای خروس به تنهایی ذکر نمی‌شوند، معمولاً نژادهای مرغ (ماکیان) به‌معنی نژاد مشترک مرغ وخروس مطرح می‌شود،  هرچند که در برخی از نژادها شکل ظاهری خروس با شکل ظاهری مرغ از همان نژاد تفاوت آشکاری دارد، اما معمولاً در اغلب نژادهای ماکیان شباهت‌های زیادی بین مرغ وخروس در یک نژاد مخصوص دیده می‌شود.

 

خروس معمولاً بیشتر از یک جفت (مرغ) برای خود انتخاب می‌کند و چون نمی‌تواند محافظت از تک تک لانه مرغها انجام بدهد، لذا عموماً منطقه‌ای را که مرغهایش در آنجا هستند مراقبت می‌کند و چنانچه خروس دیگری به محدوده او نزدیک شود به او حمله خواهد کرد. در طی روز خروس در جائی بلندتر از زمین (بین 2-1 متر) می‌نشیند و مراقبت از محدوده و مرغهایش را در مقابل خطر حمله دیگر جانوران و خروسهای دیگر انجام می‌دهد و چنانچه احساس خطری بکند با درآوردن صداهایی از خود به مرغها اعلام خطر می‌کند.

 

برچسب زدن

افراد کهنسال بخوبی بیاد دارند که در ۵۰ یا ۶۰ سال گذشته و قبل از آن، تمامی نیاز مردم کشور به گوشت و تخم مرغ از طریق مرغان بومی پرورش یافته در روستاها تامین می شد. در آن زمان هیچ اثری از پرورش مرغ صنعتی نبود و بدون تردید میتوان ادعا نمود که در آن روزگار عموماً خوراک سالم (و محصولات ارگانیک) عرضه می شد.

پرورش مرغ بومی
بی انصافی است اگر این حقیقت را مخفی کنیم که در روزگاران قدیم در مقایسه با امروز، مردم کمتر گوشت مرغ مصرف می کردند و یکی از دلایل توسل جوامع به پرورش مرغ صنعتی و تولید أنبوه محصولات این پرنده ی مفید، افزایشی جمعیت، رشد فرهنگ تغذیه، تقاضای بیشتر خوراک و محصولات پروتئینی بود. با این حال، توصیه و انگیزه ی سرمایه گذاری و پرورش مرغ بومی می تواند به دلایل زیر باشد:

 طعم مطبوع گوشت مرغ بومی:


تا چند وقت پیش اگر شخصی در نتیجه ی بیماری ضعیف می شد پزشکان سنتی توصیه می – کردند جوجه خروسی ذبح کرده و با افزودن سبزیجات و اندکی چاشنی آنرا آب پز نموده و به شخص مریض بخورانند. این خوراک در کنار داروهای سنتی واقعاً موثر بود و سبب تجدید قوا و بهبودی وی می شد! در بسیاری از مناطق، مرغ و خروس بومی با گردش و تفرج در محیطهای باز محافظت شده، با توانائی بالایی که خداوند تبارک و تعالی در ذات این پرنده نهفته است خوراک مورد نیاز و شاید بتوانیم ادعا نمائیم خوراک دلخواه خود را جستجو کرده و مصرف می کنند. این خوراک تا حدی توسط پرورش دهنده تامین میشود و مرغان با مصرف سایر اقلامی که از محیط اطراف جمع آوری می کنند، نیاز خود را تکمیل مینمایند. طعم و مزه ی بهتر گوشت مرغ و خروس بومی تا اندازهای به خصوصیات ژنتیکی و قابلیتهای ذاتی پرنده مربوط می شود و تا حدی نیز متاثر از خوراکی است که مصرف می کند و به همین سبب است که امروزه آندسته از پرورش دهندگان نیمه صنعتی و تولید کنندگان گ شت مرغ بومی، که مرغان خود را در سالن پرورش می دهند به صورت مستمر و تا حد ۳ تا ۴ درصد از خوراک روزانه ی پرندگان را با سبزیجات و قسمتی از آنرا با سبزی های معطر تامین می کنند تا علاوه بر سلامتی پرنده، بر طعم گوشت آنها نیز اثر مطلوبی بگذارد. این حقیقت غیر قابل انکار است که طعم و مزه ی گوشت
نیمچهای بومی بسیار بهتر و مطبوع تر از کوشت نیمچه ی صنعتی است.
۲-۲- طعم بهتر تخم مرغ بومی:

تخم مرغ بومی
احتمالا مصرف کنندگان خصوصیات بر دریا در تخم مرغ بومی مشاهده نموده اند که برای تهیه ی آن ، مبلغ بیشتری در مقایسه با تخم مرغ صنعتی پرداخت می کنند.معمولا توجه مصرف کننده به سه خصوصیت ویژه ی تخم مرغ بومی است :
۱-تازه بودن تخم .
۲-طعم و مزه ی بهتر.
۳-رنگ زرده.

در رابطه با سه ویژه گی فوق الذکر و چگونگی تولید تخم مرغ با کیفیت بعداً به تفصیل صحبت خواهیم کرد. و در این مبحث همین قدر کفایت می کند که بدانیم یکی از دلایل طعم بهتر تخم مرغ بومی همان گردش پرنده و مصرف خوراک دلخواه است که از نقطه نظر «آرگانولچیک، بر طعم و مزه ی تخم مرغ بومی تاثیر خوبی می گذارد. از دیگر دلایلی که پرورش مرغ بومی را توجیه می کند. تولید تخم مرغی است که قیمت فروش آن خوب و مورد درخواست مصرف کنندگان است.

برچسب زدن

تاریخچه: مرغان بومی ایران مانند تمامی مرغان اهلی اقلیم های دیگر، از گونه ی Gallus DOmeSticus و جنس GalluS و تیره ی Phasianindae می باشند. اجداد مرغان بومی به صورت وحشی در حدود ۳۲۰۰ سال قبل از میلاد حضرت مسیح (ع) در مرکز و جنوب هندوستان زندگی می کردند و با دخالت انسان و آمیزش آنها با انواع دیگر، نژادهای متنوعی بوجود آمدند. در حدود ۱۰۰۰ سال قبل از میلاد حضرت مسیح (ع) مرغان نیمه وحشی به ایران وارد و در سراسر این سرزمین پراکنده شدند. با همت ایرانیان مرغان بومی که در آن زمان حدود ۱۵ تخم برای تولید مثل تولید می کردند اصلاح شده و تولید آنها بالاتر رفت و حدود ۸۰۰ سال قبل از میلاد حضرت مسیح (ع)، یونانیها مرغ را از ایران به کشورشان بردند و از آنجا به اروپای مرکزی و شمالی منتقل شد. محل پرورش و نگهداری مرغان بومی در روستاها بود. این پرنده ی ارزشمند با گردش در حریم خانه های روستایی احتیاجات خود را تامین می نمود و در فصول معتدل و گرم سال، تعدادی محدود، تخم تولید می کرد. این تخم ها بخشی از مواد خوراکی روستائیان را تشکیل می داد و گاهی نیز به عنوان تخم نطفه دار در زیر مرغ های کرچ، منشاء تولید مثل آنها بود. جوجه های کوچک با مراقبت شدید مادران خود رشد می کردند. تعدادی از آنها به نیمچه ی خروس و تعدادی دیگر به نیمچه ی مرغ تبدیل می شدند. بیشتر نیمچه های خروس به عنوان خوراکی مقوی برای افراد بیمار، کهنسال و یا کودکان ضعیف بنیه مورد استفاده قرار می گرفت ولی عموماً نیمچه – هاى مرغ تا بلوغ جنسی و تولید تخم نگهداری می شدند و در نهایت گوشت مرغ و خروسی های پیر به عنوان خورش مورد استفاده قرار می گرفت. اغلب، وقتی روستائیان برای دیدن اقوام خود به شهر میرفتند تعدادی مرغ و خروس و بعضاً سبدی پر از تخم مرغ بومی که در میان لایه هایی از کاه گندم حفظ شده بود به سوغات می بردند. و به همین دلیل است که هنوز خاطره ی مطبوع گوشت مرغ و طعم کم نظیر تخم مرغ بومی در اذهان بسیاری از افراد باقی مانده است. مردم این تولید را بسیار با ارزش و پرخاصیت میدانند و برای تهیه ی آن با رغبت زیاد، پول بیشتریپرداخت می نمایند.
تا سال ۱۳۳۳ مصرف گوشت و تخم مرغ کشور ، بیشتر بر تولیدات مرغ بومی در روستاها تکیه داشت و در نتیجه منبع درآمدی برای روستائیان بود و شاید به لحاظ تقاضای بیشتر مردم، پرورش صنعتی مرغ با وارد کردن تعداد ۶۰۰۰۰ قطعه مرغ از نژادهای «نیوهمشایر، رد آیلند رد و پلیموت را کث و توزیع آن بین روستائیان آغاز شد سپس با ایجاد موسسه ی جوجه کشی نارمک در تهران در سال ۱۳۳۹ توسط وزارت کشاورزی وقت گسترش یافت (ژاقری، مع، ۱۳۶۳).
هرچند امروزه پرورش مرغ گوشتی یا تخمگذار صنعتی، نیاز به گوشت مرغ و تخم مرغ کشور را تامین می نماید ولی تقاضای گوشت مرغ بومی جوان و تخم مرغ محلی هنوز جایگاه خود را حفظ نموده و طرفداران خاص خود را دارد و اصولاً توجه به کیفیت غذا، در بین بسیاری از اقشار مردم بیشتر شده و لذا برای آن بهای خوبی را پرداخت می کنند. بطوری که در بعضی کشورها، گوشت مرغ بومی تا دو برابر قیمت گوشت مرغ صنعتی به فروش میرسد. در کشور مالزی حدود ۹۰ درصد از کشاورزان بین ۳ تا ۵ مرغ و ۱۰ درصد باقی مانده، بیش از ۳۰ قطعه مرغ بومی نگهداری نموده و از نظر تولید گوشت و تخم مرغ خودکفا هستند. ۲۵ درصد از سه میلیون و پانصدهزار خانوار شبه جزیره مالزی، در حیاط خلوت های خود مرغ بومی نگهداری می کنند. در تایلند، هر خانوار روستایی تقریباً ۴ تا ۵ مرغ پرورش میدهد. در اندونزی ۶۰ درصد از طیور این کشور را مرغ بومی تشکیل میدهد. در فیلیپین ۳۳ میلیون مرغ بومی وجود دارد که حدود ۵۷ درصد از تولید طیور آن کشور را تامین می کند. در برمه نیز ۲۷ میلیون مرغ بومی وجود دارد که ۸۵ درصد از کل تولید طیور آن کشور را شامل می شود(مجیدی، ع، ۱۳۷۳) و در ایران حدود ۴۷ میلیون مرغ بومی وجود دارد.

برچسب زدن

در بلدرچین ژاپنی می توان از 3 طریق جنس نر و ماده را از یکدیگر تشخیص داد:

1- از دو ژن مغلوب وابسته به جنس برای تشخیص جنس استفاده می شود. یک ژن به نام رکس (roux) و ژن دیگر مربوط به صفت رنگ می باشد. در زمان خارج شدن جوجه ها از تخم هردو ژنوتیپ رکس و رنگ سفید به خوبی قابل تشخیص می باشند و برای تعیین جنسیت از آن ها استفاده می شود. جوجه های نوع آلبینو (سفید) از لحاظ تعداد زیادتر بوده ولی تلفات این نوع جوجه ها زیاد است. بنابراین در روش های تجاری پرورش بلدرچین ژاپنی بیشتر از نژاد رکس برای تعیین جنسیت استفاده می شود. جنس نر داری ژنوتیپ مغلوب است و فنوتیپ صورتی آمیخته با قهوه ای دارد و تیره تر از ماده ها می باشد. از این ژن برای تعیین جنسیت در روزهای اولیه زندگی استفاده می شود. اثر انتقال ژن مزبور به یک جامعه تغییراتی در صفات لاشه به وجود می آید که باید مورد توجه قرار گیرند.

2- روش دوم مشاهده پرهای ناحیه سینه است. در جنس نر پرهای این ناحیه به رنگ قرمز مایل به نارنجی و در جنس ماده لکه های سیاه و سفید وجود دارد. با مشاهده این علایم می توان در سن سه هفتگی جنس پرنده را تعیین کرد.

3- در جنس نر غدد کلوآکی (در انتهای بدن پرنده) متورم بوده و با فشار دادن این ناحیه ماده ای شبیه کف صابون خارج می شودکه نشانه بارور بودن جنس نر می باشد. از غده کلوآکی می توان در حدود سن 35-30 روزگی برای تشخیص جنس نر استفاده کرد.

همچنین وزن پرنده ماده بیشتر از پرنده  نر می باشد. البته این افزایش وزن بعد از سن 28 روزگی مشهود است. در بلدرچین فقط پرنده نر آواز می خواند.

در سویه های رنگی کوترنیکس، نشانه مشخصی برای تعیین جنسیت و تشخیص جنس نر از ماده وجود ندارد. تنها راه تشخیص آن ها قضاوت از روی جثه آن ها، رفتار جنسی و غده کلوآکی می باشد.

برچسب زدن

دستور پخت گوشت بلدرچین

دستور پخت

مواد لازم:

بلدرچین 4 عدد، پیاز رنده شده 1 عدد کوچک، سیر رنده شده 2 حبه، زنجبیل و دارچین 1 قاشق چایخوری، سویا سس 1 قاشق غذا خوری، سرکه بالزامیک یا آبلیمو 1 قاشق غذا خوری، نمک، فلفل و زعفران به مقدار لازم، کره کمی، رب انار به میزان دلخواه.

طرز تهیه:

بلدرچین ها را پس از شستن و پوست کردن از وسط به دو نیم کرده و سپس به ادویه ها، سویا سس و سرکه بالزامیک خوب آغشته کرده و در تابه نچسب بچینید. درب تابه را گذاشته و روی شعله ملایم بگذارید تا آب بیندازد و کاملا پخته شود. بعد از تمام شدن آب تابه مقدار کمی کره اضافه کنید تا سرخ شود. در آخر رب انار را اضافه کرده و سرو کنید.

برچسب زدن